Nar sirkesi; ayıklanmış nar tanelerinin cam bir kavanozda içme suyu ve az miktarda şeker ya da bal ile birlikte birkaç hafta mayalanmaya bırakılması, ardından süzülüp bir süre daha dinlendirilmesiyle yapılır. Sabır isteyen ama basit bir işlemdir. Aşağıda evde nar sirkesi yapımını adım adım anlatıyor; nasıl kullanıldığını, ne işe yaradığını ve dikkat edilmesi gereken noktaları ele alıyoruz.
Nar Sirkesi Nedir?
Nar sirkesi, narın içerdiği şekerin önce mayalar tarafından alkole, sonra sirke bakterileri tarafından asetik aside dönüştürülmesiyle elde edilen, kızıl renkli, ekşi ve hafif meyvemsi bir sirkedir. Nar ekşisiyle karıştırılmamalıdır: Nar ekşisi nar suyunun kaynatılıp koyulaştırılmasıyla yapılır, sirke ise fermantasyon ürünüdür.
Evde Nar Sirkesi Nasıl Yapılır?
Malzemeler: Olgun ve ekşimsi narlar, klorsuz içme suyu, bir iki yemek kaşığı şeker ya da bal, isteğe bağlı olarak bir miktar hazır doğal sirke veya birkaç nohut, geniş ağızlı cam kavanoz ve temiz bir tülbent.
- Narları yıkayıp ayıklayın. Beyaz zarları mümkün olduğunca ayırın; acılık verebilir.
- Taneleri hafifçe ezerek kavanozun yaklaşık yarısına kadar doldurun.
- Şekeri ya da balı ekleyin, üzerini tanelerin tamamen örtüleceği kadar suyla doldurun. Kavanozun üst kısmında boşluk bırakın.
- Mayalanmayı hızlandırmak isterseniz bir miktar doğal sirke ekleyin.
- Kavanozun ağzını kapakla değil, tülbentle kapatıp lastikle sabitleyin. Sirke bakterilerinin havaya ihtiyacı vardır.
- Kavanozu doğrudan güneş almayan, ılık bir yere koyun. İlk haftalarda her gün tahta ya da plastik bir kaşıkla karıştırın; yüzeyde kalan taneler küflenmeye yatkındır.
- Üç dört hafta sonra, taneler dibe çöküp keskin sirke kokusu oluştuğunda karışımı süzün.
- Süzdüğünüz sıvıyı temiz bir cam şişeye alın ve ağzı yine tülbentle kapalı halde birkaç hafta daha dinlendirin. Tadı yeterince ekşidiğinde kapağını kapatıp serin bir yerde saklayın.
Yüzeyde oluşan jölemsi, yarı saydam tabaka sirke anasıdır ve zararsızdır. Buna karşılık tüylü, yeşil, siyah ya da mavi küf oluştuysa veya kötü bir koku varsa sirkeyi kullanmayın. Metal kaplar asitle tepkimeye girebildiği için cam tercih edilmelidir.
Nar Sirkesi Nasıl Kullanılır?
- Salatalarda zeytinyağıyla birlikte sos olarak
- Et, tavuk ve sebze marinelerinde
- Turşu ve közleme sebzelerde
- Çorba, bakliyat yemekleri ve mezelerde ekşilik vermek için
- Bir bardak suya bir tatlı kaşığı eklenerek seyreltilmiş içecek olarak
Salata soslarında kaliteli bir yağla eşleştirmek lezzeti artırır; soğuk sıkım zeytinyağının özelliklerini anlattığımız yazıya göz atabilirsiniz. Sirke doğrudan, seyreltilmeden içilmemelidir.
Nar Faydaları Nelerdir?
Nar; lif, C vitamini, potasyum ve polifenol adı verilen antioksidan bileşikler bakımından zengin bir meyvedir. Dengeli bir beslenme düzeninin parçası olarak tüketildiğinde vücudun genel sağlığını destekleyen besinler arasında sayılır. Taneleriyle birlikte yenildiğinde lif alımına da katkı sağlar. Sirke yapımında meyvenin bir kısım bileşeni sıvıya geçer; ancak sirkenin besin değeri taze narla aynı değildir.
Nar Sirkesi Ne İşe Yarar?
Nar sirkesi ne işe yarar diye soranlar için ilk yanıt mutfaktadır: Yemeklere tuzu azaltmaya yardımcı olabilecek güçlü bir aroma ve ekşilik katar, marinelerde eti yumuşatır. Nar sirkesi faydaları arasında ayrıca nardan gelen antioksidan bileşikleri içermesi ve fermente bir ürün olması sayılır. Bununla birlikte sirke bir ilaç değildir; herhangi bir hastalığı tedavi ettiği yönündeki iddialara temkinli yaklaşmak gerekir.
Neye İyi Gelir?
Sirkelerin yemekle birlikte tüketildiğinde tokluk hissini artırabildiği ve yemek sonrası kan şekeri yükselişini bir miktar yavaşlatabildiği yönünde araştırmalar vardır. Geleneksel kullanımda sindirimi rahatlatmak için de tercih edilir. Ancak bu etkiler sınırlıdır ve kişiden kişiye değişir. Diyabet, tansiyon ya da başka bir kronik rahatsızlığınız varsa veya düzenli ilaç kullanıyorsanız sirkeyi düzenli tüketmeden önce hekiminize danışın.
Nar Sirkesinin Zararları ve Mideye Etkisi
Nar sirkesi mideye dokunur mu sorusu sık sorulur. Asidik bir ürün olduğu için özellikle aç karnına ve seyreltilmeden tüketildiğinde mide yanması ve reflü şikâyetlerini artırabilir. Nar sirkesinin zararları arasında aşırı tüketimde diş minesinin aşınması, boğazda tahriş ve mide rahatsızlığı sayılabilir. Gastrit, ülser ya da reflüsü olanlar, hamileler ve emzirenler hekim önerisi olmadan düzenli kullanmamalıdır.
Zayıflamaya Yardımcı Olur Mu?
Nar sirkesi tek başına zayıflatmaz. Tokluk hissine küçük bir katkı sağlayabilir ve salataları kalorisi düşük bir şekilde lezzetlendirmenize yardımcı olur; ancak kilo kaybının temeli dengeli beslenme, porsiyon kontrolü ve düzenli harekettir. Sirkeyi mucize bir yağ yakıcı olarak görmek hem gerçekçi değildir hem de aşırı tüketime yol açabilir.
Nar Çekirdeği Yağı Faydaları Nelerdir?
Nar çekirdeği yağı, çekirdeklerin soğuk sıkılmasıyla elde edilen ve punisik asit adı verilen bir yağ asidi bakımından zengin bir yağdır. En yaygın kullanım alanı cilt bakımıdır: Nemlendirici ve yumuşatıcı özelliği nedeniyle kuru ve olgun ciltlere yönelik ürünlerde yer alır. Saç uçlarına ve tırnak çevresine de uygulanabilir. Cilde ilk kez kullanmadan önce küçük bir bölgede denemek, hassasiyet olup olmadığını görmenizi sağlar.
Özet
Nar sirkesi; nar taneleri, su ve az miktarda şekerin cam kavanozda haftalarca mayalanmasıyla evde kolayca hazırlanabilir. Salatalara ve marinelere lezzet katar, ölçülü kullanıldığında sofranın değerli bir parçasıdır. Asidik yapısı nedeniyle seyreltilmeden içilmemeli, mide şikâyeti ya da kronik rahatsızlığı olanlar hekimine danışmalıdır. Ev yapımı başka tarifler için reçel yapımını anlattığımız yazıyı da inceleyebilirsiniz.
