Kediler en çok ani ve yüksek seslerden, tanımadıkları insan ve hayvanlardan, alışık oldukları düzenin bozulmasından ve kaçamayacaklarını hissettikleri durumlardan korkar. Bunun nedeni kedilerin doğada hem avcı hem de av olmasıdır; keskin duyuları onları hayatta tutarken beklenmedik her uyarana karşı da tetikte olmalarına yol açar. Her kedinin karakteri farklıdır, bu yüzden bir kediyi dehşete düşüren şey bir başkasının umurunda olmayabilir. Yine de aşağıdaki on durum, kedilerin büyük bölümünde korku ve strese neden olan ortak tetikleyicilerdir.
Kediler Neden Bu Kadar Kolay Korkar?
Kedilerin işitme duyusu insanlardan çok daha hassastır; bizim duymadığımız yükseklikteki sesleri algılayabilirler. Koku alma duyuları da son derece gelişmiştir. Bu donanım, çevredeki en küçük değişikliği fark etmelerini sağlar. Ayrıca kediler bölgelerine bağlı hayvanlardır; güvenlik duyguları tanıdık kokular, tanıdık eşyalar ve öngörülebilir bir günlük düzen üzerine kuruludur. Yavruluk döneminde farklı insanlarla, seslerle ve ortamlarla tanışmamış kediler yetişkinlikte daha ürkek olabilir.
Seslerle ve Ani Uyaranlarla İlgili Korkular
1. Yüksek ve ani sesler
Gök gürültüsü, havai fişek, matkap, kapı çarpması ya da yere düşen bir tencere kedilerin çoğunu saklanacak yer aramaya iter. Böyle anlarda kediyi kucağa almaya zorlamak yerine saklanabileceği sessiz bir köşe bırakmak daha doğrudur.
2. Elektrikli süpürge ve gürültülü ev aletleri
Elektrikli süpürge hem gürültülüdür hem de hareket ederek kedinin üzerine doğru gelir. Saç kurutma makinesi, mikser ve çamaşır makinesinin sıkma programı da benzer etki yaratır. Süpürgeyi kullanmadan önce kedinin başka bir odaya geçmesine izin vermek işe yarar.
3. Arkasında beliren beklenmedik nesneler
İnternette yayılan salatalık videoları buna örnektir. Kedi yemek yerken arkasına sessizce konan bir nesne, onda yılan gibi bir tehditle karşılaşmış hissi uyandırabilir. Bu tür şakalar kedide ciddi strese yol açtığı ve güven duygusunu zedelediği için yapılmamalıdır.
Yabancılarla ve Diğer Hayvanlarla İlgili Korkular
4. Tanımadığı insanlar
Eve gelen misafirler, yüksek sesle konuşan kişiler ve hareketli çocuklar pek çok kediyi tedirgin eder. Misafirlerinizden kedinin üzerine gitmemelerini, onun kendiliğinden yaklaşmasını beklemelerini isteyin.
5. Diğer kediler ve köpekler
Eve yeni bir hayvan getirmek, mevcut kedi için bölgesinin işgali anlamına gelir. Tanıştırma, önce koku alışverişiyle başlayıp günlere yayılarak yapılmalıdır. Pencereden görülen sokak kedileri bile bazı ev kedilerini huzursuz edebilir.
6. Yoğun ve yabancı kokular
Narenciye, sirke, keskin temizlik ürünleri ve yoğun parfümler kedilerin hassas burnunu rahatsız eder. Kum kabının ya da mama kabının çevresinde ağır kokulu ürünler kullanmak, kedinin o alandan uzak durmasına yol açabilir. Tuvalet alışkanlığında sorun yaşıyorsanız kedilere tuvalet eğitimi yazımız yardımcı olabilir.
Değişim ve Kontrol Kaybıyla İlgili Korkular
7. Ev ve düzen değişiklikleri
Taşınma, tadilat, mobilyaların yer değiştirmesi ya da eve yeni bir bebeğin gelmesi kedinin güvenli dünyasını altüst eder. Bu dönemlerde kedinin yatağını, tırmalama tahtasını ve kaplarını tanıdık kokularıyla birlikte korumak geçişi kolaylaştırır.
8. Taşıma çantası, araba yolculuğu ve veteriner
Taşıma çantası çoğu kedi için yalnızca hoş olmayan bir yolculuğun habercisidir. Çantayı evde açık bırakıp içine sevdiği battaniyeyi ve ödül mamasını koyarak onu sıradan bir eşyaya dönüştürebilirsiniz.
9. Su ve banyo
İstisnalar olsa da kedilerin çoğu ıslanmaktan hoşlanmaz. Islak tüy ağırlaşır, kedinin hareket kabiliyetini ve vücut ısısını etkiler. Kediler kendilerini temizledikleri için sık banyo gerekmez; gerektiğinde ılık su ve sakin bir ortam tercih edilmelidir. Soğuğa karşı hassasiyetleri hakkında kediler üşür mü yazımıza bakabilirsiniz.
10. Sıkıştırılmak ve zorla tutulmak
Kediler kaçış yolunun kapandığını hissettiklerinde paniğe kapılır. Zorla kucağa almak, sıkıca sarılmak ya da köşeye sıkıştırmak korkuyu artırır ve tırmalama, ısırma gibi savunma davranışlarına yol açabilir.
Kedinizin Korktuğunu Nasıl Anlarsınız?
- Kulakların geriye ya da yana yatması
- Göz bebeklerinin büyümesi
- Tüylerin kabarması, kuyruğun kabarıp gövdeye yaklaşması
- Yere sinme, saklanma, donup kalma
- Tıslama, hırlama
- İştahsızlık, aşırı yalanma ya da kum kabı dışına tuvalet yapma
Stres bazı kedilerde sindirim şikâyetleriyle de kendini gösterebilir; bu konuda kedilerin neden kustuğunu anlatan yazımız bilgi verir.
Korkan Kediye Nasıl Yaklaşmalı?
- Saklanmasına izin verin. Yüksek bir raf, kapalı bir yuva ya da karton kutu ona güvenli bir sığınak sağlar.
- Sakin kalın. Yumuşak bir ses tonu kullanın, ani hareketlerden kaçının.
- Cezalandırmayın. Bağırmak ya da ceza vermek korkuyu pekiştirir.
- Kademeli alıştırın. Korktuğu şeyi uzaktan ve düşük şiddette, ödül mamasıyla birlikte tanıtın.
- Düzeni koruyun. Beslenme ve oyun saatlerinin değişmemesi güven verir.
Korku uzun sürüyor, kedi yemek yemiyor, sürekli saklanıyor ya da saldırganlaşıyorsa altta bir sağlık sorunu olabilir; bu durumda bir veteriner hekime başvurmak gerekir.
Sonuç
Kedilerin korkuları büyük ölçüde hassas duyularından ve güvenlik ihtiyacından kaynaklanır. Yüksek sesler, yabancılar, düzen değişiklikleri, su ve zorla tutulmak en yaygın tetikleyicilerdir. Kedinize saklanabileceği güvenli alanlar sunmak, onu zorlamamak ve yeni durumlara yavaş yavaş alıştırmak, korkularını yönetmenin en etkili yoludur. Sabırlı ve öngörülebilir bir ortam, ürkek bir kediyi zamanla çok daha özgüvenli bir ev arkadaşına dönüştürür.
