Cilt kuruluğu, cildin en üst tabakasının yeterli su ve yağ tutamaması sonucu ortaya çıkar. Soğuk ve kuru hava, sıcak suyla uzun duşlar, sert temizleyiciler, yaşlanma ve bazı sağlık sorunları en sık nedenleridir. Kuruluğa en iyi gelen şey ise nazik temizlik, banyodan hemen sonra uygulanan uygun bir nemlendirici ve cildi yıpratan alışkanlıkların bırakılmasıdır. Aşağıda nedenleri ve çözüm yollarını ayrıntılı olarak ele alıyoruz.
Cilt Kuruluğu Nedir?
Cilt kuruluğu, derinin nem dengesinin bozulmasıyla ortaya çıkan, gerginlik ve pürüzlülükle kendini gösteren yaygın bir durumdur. Sağlıklı ciltte en dış katman, hücreler ve aralarındaki yağlardan oluşan bir duvar gibi çalışarak suyu içeride tutar. Bu yapı zayıfladığında su buharlaşır, cilt kurur ve dış etkenlere karşı daha savunmasız hale gelir.
Cilt kuruluğu nasıl anlaşılır diye soranlar için başlıca belirtiler şunlardır:
- Özellikle yıkandıktan sonra gerginlik ve çekilme hissi
- Pürüzlü, mat ve pul pul dökülen bir yüzey
- Kaşıntı ve hafif kızarıklık
- İnce çizgilerin daha belirgin görünmesi
- İlerlemiş durumlarda çatlaklar ve hassasiyet
Kuru cilt ile susuz kalmış cilt aynı şey değildir. Kuru cilt yağ üretimi az olan bir cilt tipidir; susuzluk ise her cilt tipinde, yağlı ciltte bile görülebilen geçici bir durumdur.
Cilt Kuruluğu Neden Olur?
Cilt kuruluğu neden olur sorusunun yanıtı çoğu zaman birkaç etkenin birleşimidir. Yaşla birlikte cildin yağ üretimi azalır. Genetik yapı, hormonal değişiklikler, yetersiz sıvı alımı, bazı ilaçlar ve egzama, sedef, tiroit hastalıkları ya da diyabet gibi sağlık sorunları da kuruluğa zemin hazırlayabilir. Bunların yanında gündelik hayatta en sık karşılaşılan iki neden grubu öne çıkar.
Çevresel faktörler
- Soğuk ve kuru hava: Kış aylarında havadaki nem azalır, cilt daha hızlı su kaybeder.
- Rüzgâr: Cildin yüzeyindeki koruyucu yağ tabakasını aşındırır.
- Kalorifer ve klima: Kapalı ortamların havasını kurutur.
- Güneş: Korunmasız güneşlenme cildi kurutur ve zamanla yapısını bozar.
- Sert ve klorlu su: Havuz suyu ve kireçli su cildi kurutabilir.
- Mesleki temas: Sık el yıkama, deterjan ve kimyasallarla çalışma özellikle ellerde kuruluğa yol açar.
Yanlış cilt bakımı alışkanlıkları
- Çok sıcak suyla ve uzun süre duş almak
- Sabun ya da güçlü köpüren, cildi gıcırdatan temizleyiciler kullanmak
- Yüzü günde ikiden fazla yıkamak
- Sık ve sert peeling yapmak, kese ve lifle ovmak
- Alkol ve yoğun parfüm içeren tonik ve ürünler kullanmak
- Nemlendiriciyi atlamak ya da cilt tamamen kuruduktan sonra sürmek
- Birden fazla güçlü aktif içeriği aynı anda kullanmak
- Cildi havluyla sertçe kurulamak
Bu alışkanlıklar cildin koruyucu tabakasına zarar verir. Tabaka bir kez zayıfladığında kuruluk kendi kendini besleyen bir soruna dönüşür.
Cilt Kuruluğuna Ne İyi Gelir?
- Nazik bir temizleyici seçin. Sabun içermeyen, krem ya da süt kıvamında, parfümsüz temizleyiciler cildin doğal yağını korur.
- Ilık su kullanın. Duş süresini kısa tutun; suyun sıcaklığını düşürmek tek başına büyük fark yaratır.
- Nemli cilde nemlendirici sürün. Banyodan sonra cildi hafifçe tamponlayarak kurulayın ve birkaç dakika içinde nemlendiricinizi uygulayın. Böylece ciltteki su hapsedilir.
- Doğru içerikleri arayın. İyi bir cilt kuruluğu kremi genellikle üç tür bileşeni bir arada içerir: gliserin, hyaluronik asit ve üre gibi nem çekiciler; seramid, skualan ve shea yağı gibi yumuşatıcılar; vazelin ve benzeri film oluşturarak nem kaybını azaltan bileşenler.
- Kıvamı ihtiyaca göre belirleyin. Çok kuru bölgeler için losyon yerine yoğun krem ya da merhem daha etkilidir.
- Elleri ve dudakları unutmayın. Her el yıkamadan sonra el kremi, gün içinde dudak nemlendiricisi kullanın.
- Ortamı nemlendirin. Kışın ısıtılan odalarda nem oranını artırmak cilde iyi gelir.
Göz çevresi yüzün en çabuk kuruyan bölgesidir ve ayrı bir özen ister; göz çevresi kremi seçerken dikkat edilmesi gerekenleri anlattığımız yazı bu konuda yol gösterir. Cildiniz kolayca kızarıyor ve yanıyorsa hassas ciltlere yönelik önerilerimize de bakabilirsiniz.
Cilt Kuruluğu İçin Vitamin
Cilt kuruluğu için vitamin arayanların bilmesi gereken ilk şey, cildin sağlığının dengeli beslenmeyle desteklendiğidir. A, C, D ve E vitaminleri, çinko ve omega-3 yağ asitleri cilt sağlığıyla ilişkilendirilen besin ögeleridir. Yağlı balıklar, ceviz, keten tohumu, zeytinyağı, yumurta, renkli sebze ve meyveler bu açıdan değerli kaynaklardır. Takviye kullanımı ise gelişigüzel yapılmamalıdır; bazı vitaminlerin fazlası zararlı olabilir. Eksiklikten şüpheleniyorsanız tahlil yaptırıp hekim önerisiyle hareket edin.
Cilt Kuruluğunu Önlemek İçin İpuçları
- Gün boyunca yeterli su için; tek başına kuruluğu çözmez ama genel cilt sağlığını destekler.
- Yaz kış güneş koruyucu kullanın.
- Soğuk havada eldiven ve atkıyla cildinizi koruyun.
- Bulaşık ve temizlik işlerinde eldiven takın.
- Pamuklu ve yumuşak kumaşları tercih edin; yün gibi tahriş edici kumaşları doğrudan cilde giymeyin.
- Çamaşırlarda parfümsüz deterjan kullanmayı ve iyi durulamayı deneyin.
- Peelingi haftada bir kezle sınırlayın, cilt tahriş olduğunda tamamen bırakın.
- Sigaradan uzak durun ve alkol tüketimini sınırlayın.
- Bitkisel yağları denemek isterseniz önce küçük bir bölgede test edin; sardunya yağının cilde faydaları yazımızda bu konuda bilgi bulabilirsiniz.
Özet
Cilt kuruluğu; soğuk hava, sıcak su, sert temizleyiciler ve yaşlanma gibi etkenlerle cildin nem tutma yeteneğinin azalması sonucu oluşur. Nazik temizlik, nemli cilde uygulanan uygun bir nemlendirici ve koruyucu alışkanlıklar çoğu durumda yeterlidir. Bakıma rağmen geçmeyen, yoğun kaşıntı, çatlak, kanama ya da yaygın kızarıklıkla seyreden kurulukta altta yatan bir neden olabileceği için bir dermatoloji uzmanına başvurmanız gerekir.
