Kediler çoğunlukla tüy yumağı, hızlı yemek yeme, ani mama değişikliği ya da mideyi rahatsız eden bir şey yutma gibi basit nedenlerle kusar. Ara sıra görülen tek seferlik kusma genellikle endişe verici değildir; ancak kusma sıklaşıyorsa, kedinizin iştahı ve enerjisi düşüyorsa altta yatan bir sağlık sorunu olabilir. Bu yazıda kedi neden kusar sorusunu yetişkin kediler, yavrular ve mama kusması açısından ayrı ayrı ele alıyoruz.
Kediler Neden Kusar?
Kusma, midenin içeriğini aktif bir kasılmayla dışarı atmasıdır ve tek başına bir hastalık değil, bir belirtidir. Kediler neden kusar diye düşünüldüğünde ilk akla gelen sebep tüy yumaklarıdır. Kediler kendilerini yalayarak temizlerken yuttukları tüyler midede birikir ve bir süre sonra silindir biçiminde bir yumak halinde dışarı atılır. Özellikle uzun tüylü ırklarda ve tüy dökme dönemlerinde bu durum daha sık yaşanır.
Bunun dışında sık karşılaşılan nedenler şunlardır:
- Beslenme kaynaklı sorunlar: Ani mama değişikliği, bozulmuş yiyecek, kediye uygun olmayan ev yemekleri ya da besin intoleransı mideyi tahriş edebilir.
- Yabancı cisim yutma: İp, lastik toka, oyuncak parçası veya bitki yaprağı gibi nesneler mide ve bağırsakta tıkanıklığa yol açabilir.
- Zehirli maddeler: Bazı ev bitkileri, temizlik ürünleri ve insan ilaçları kediler için tehlikelidir.
- İç parazitler: Bağırsak parazitleri sindirim sistemini bozarak kusmaya neden olabilir.
- Stres: Taşınma, eve yeni bir hayvan gelmesi ya da yolculuk hassas kedilerde mide bulantısı yapabilir.
- Kronik hastalıklar: Böbrek, karaciğer, tiroid ve pankreas sorunları ile bağırsak iltihapları tekrarlayan kusmayla kendini gösterebilir.
Yaş ilerledikçe kronik hastalıkların görülme olasılığı arttığı için, kedinizin hangi yaşam evresinde olduğunu bilmek faydalıdır. Bu konuda kedi yaşının nasıl hesaplandığını anlatan yazımıza göz atabilirsiniz.
Şu durumlarda vakit kaybetmeden veteriner hekime başvurmak gerekir: kusma gün içinde birkaç kez tekrarlıyorsa, kusmukta kan ya da koyu renkli parçacıklar varsa, kedi su bile tutamıyorsa, halsizlik, ishal, karın ağrısı veya ateş eşlik ediyorsa ve bir cisim ya da zehirli madde yuttuğundan şüpheleniyorsanız.
Yavru Kedi Neden Kusar?
Yavru kedilerin sindirim sistemi henüz tam gelişmemiştir, bu yüzden yetişkinlere göre daha hassastır. Yavru kedi neden kusar sorusunun en yaygın yanıtları şöyle sıralanabilir:
- Anne sütünden mamaya geçiş: Katı gıdaya geçiş hızlı yapıldığında mide yeni besine uyum sağlamakta zorlanır.
- Aşırı ve hızlı yeme: Yavrular özellikle kardeşleriyle birlikte beslenirken mamayı çiğnemeden yutabilir.
- İç parazitler: Yavrularda parazit oldukça yaygındır; şiş karın, ishal ve kusma birlikte görülebilir.
- Enfeksiyonlar: Aşıları tamamlanmamış yavrular viral ve bakteriyel hastalıklara karşı savunmasızdır.
- Merak: Yavrular çevreyi ağızlarıyla keşfeder; ip, kablo, bitki gibi şeyleri çiğneyip yutabilir.
Yavru kedilerde kusmayı hafife almamak gerekir. Vücutları küçük olduğu için sıvı kaybına çok çabuk girerler ve durumları kısa sürede ağırlaşabilir. Yavrunuz birden fazla kez kustuysa, emmiyor ya da yemiyorsa, hareketsiz görünüyorsa aynı gün veteriner hekime götürmek en güvenli yoldur. Düzenli parazit uygulamaları ve aşı takvimine uymak, yavruluk dönemindeki pek çok sorunun önüne geçer.
Kediler Neden Mama Kusar?
Yemekten kısa süre sonra sindirilmemiş mama tanelerinin çıkarılması kedi sahiplerinin en sık gördüğü tablodur. Kediler neden mama kusar sorusunun birkaç olası açıklaması vardır:
- Çok hızlı yemek: Mama çiğnenmeden yutulduğunda mide aniden genişler ve içerik geri gelir. Bu durum çoğu zaman kusmadan çok, zorlanma olmadan gerçekleşen bir geri çıkarmadır.
- Tek seferde fazla mama: Günde bir iki büyük öğün yerine küçük ve sık öğünler mideyi daha az yorar.
- Ani mama değişikliği: Yeni mamaya geçiş, eski mamayla karıştırılarak yaklaşık bir hafta içinde kademeli yapılmalıdır.
- Besin hassasiyeti: Bazı kediler belirli protein kaynaklarına ya da içeriklere tepki gösterebilir.
- Bayat veya kötü saklanmış mama: Açık bırakılan yaş mama ve nem almış kuru mama mideyi bozabilir.
- Yemekten hemen sonra hareket: Tok karnına koşup oynamak da mamanın geri gelmesine yol açabilir.
Mama Kusmasını Azaltmak İçin Neler Yapılabilir?
- Günlük mama miktarını üç dört küçük öğüne bölün.
- Yavaş yeme kabı ya da geniş, düz bir tabak kullanın.
- Birden fazla kediniz varsa rekabeti önlemek için ayrı yerlerde besleyin.
- Tüy yumağı oluşumunu azaltmak için kedinizi düzenli tarayın.
- Temiz ve taze suyu her zaman ulaşabileceği bir yerde bulundurun.
- Mama değişikliğini kademeli yapın ve mamayı ağzı kapalı, serin bir yerde saklayın.
Bu önlemlere rağmen kusma haftada birkaç kez tekrarlıyorsa ya da kediniz kilo kaybediyorsa, nedeni bulmak için veteriner muayenesi gerekir. Kendi kendinize ilaç vermek veya kediyi uzun süre aç bırakmak durumu kötüleştirebilir.
Özet
Kedilerde kusma çoğu zaman tüy yumağı, hızlı yeme ya da mama değişikliği gibi masum nedenlere dayanır ve beslenme düzeninde yapılacak küçük değişikliklerle azaltılabilir. Yavru kedilerde ise sıvı kaybı riski nedeniyle daha dikkatli olmak gerekir. Sık tekrarlayan, kanlı ya da halsizlikle birlikte seyreden kusmalarda mutlaka veteriner hekime danışın. Düzenli kontroller, kaliteli beslenme ve güvenli bir ev ortamı, kedilerin daha uzun ve sağlıklı yaşamasına doğrudan katkı sağlar.
