Süzme yoğurt, normal yoğurdun bir bez ya da süzgeç yardımıyla suyundan, yani peynir altı suyundan ayrıştırılmasıyla elde edilen koyu kıvamlı yoğurttur. Süzme yoğurt farkı tam olarak buradan gelir: su oranı azaldığı için kıvamı yoğunlaşır, protein oranı yükselir ve tadı daha dolgun hale gelir. Kahvaltıdan mezelere, tatlılardan soslara kadar pek çok tarifte kullanılır.
Geleneksel olarak torba yoğurdu ya da kese yoğurdu adıyla da bilinen bu ürün, yoğurdun bez torbalarda asılarak süzülmesiyle hazırlanır. Süzme süresi uzadıkça yoğurt katılaşır; çok uzun süzüldüğünde sürülebilir, peynire yakın bir kıvam alır.
Süzme Yoğurdun Faydaları
Süzme yoğurt faydaları, hem yoğurdun genel özelliklerinden hem de süzme işleminin sağladığı yoğunlaşmadan kaynaklanır:
- Protein açısından zengindir: Suyun uzaklaşmasıyla aynı miktardaki yoğurtta daha fazla protein bulunur. Protein, kas dokusunun korunmasına katkıda bulunur.
- Tok tutar: Yoğun kıvamı ve protein içeriği sayesinde uzun süre tokluk hissi verir, ara öğünlerde iyi bir seçenektir.
- Canlı kültürler içerir: Yoğurt, fermantasyonla elde edilen bir besindir ve içerdiği yararlı bakteriler sindirim sistemine destek olabilir.
- Kalsiyum kaynağıdır: Kemik ve diş sağlığı için önemli olan kalsiyumu içerir. Kalsiyumun bir bölümü süzülen suyla birlikte uzaklaşsa da süzme yoğurt hâlâ iyi bir kaynaktır.
- Laktozu daha düşüktür: Süt şekerinin bir kısmı peynir altı suyuyla birlikte ayrıldığından, normal yoğurda göre daha az laktoz içerir.
- Mutfakta çok yönlüdür: Krema ve mayonez yerine kullanılarak tariflerin daha hafif hazırlanmasına olanak tanır.
Süt alerjisi olanlar ile kronik bir rahatsızlığı nedeniyle özel diyet uygulayanların, tüketim miktarını hekimine ya da diyetisyenine danışması doğru olur.
Süzme Yoğurt Nasıl Yapılır?
Yoğurt nasıl süzülür sorusunun yanıtı oldukça basittir; özel bir ekipman gerekmez.
Gerekenler
- Yoğurt (tam yağlı yoğurt daha kremamsı sonuç verir)
- Temiz bir tülbent ya da ince dokulu pamuklu bez
- Bir süzgeç ve altına yerleştirilecek derin bir kap
- İsteğe bağlı bir tutam tuz
Yapılışı
- Süzgeci derin kabın üzerine yerleştirin ve içine tülbenti serin. Tülbenti kullanmadan önce kaynar sudan geçirmek hijyen açısından faydalıdır.
- Yoğurdu tülbentin ortasına boşaltın. Dilerseniz az miktarda tuz ekleyip karıştırın.
- Tülbentin uçlarını toplayıp bağlayın ya da yoğurdun üzerine kapatın.
- Kabı buzdolabına koyun ve birkaç saat ile bir gece arasında süzülmeye bırakın. Süre uzadıkça kıvam koyulaşır.
- İstediğiniz kıvama ulaştığında yoğurdu temiz ve kapaklı bir kaba aktarın.
Geleneksel yöntemde torba bir yere asılarak süzülür; ancak yoğurdun oda sıcaklığında uzun süre beklememesi için buzdolabında süzmek daha güvenlidir. Altta biriken sarımsı sıvıyı dökmek zorunda değilsiniz: hamur işlerinde, çorbalarda ya da ekmek yapımında su yerine kullanılabilir. Mutfakta artanları değerlendirmenin başka yolları için gıda israfını önleme fikirleri yazımıza bakabilirsiniz.
Süzme Yoğurt Kalori ve Besin Değerleri
Süzme yoğurdun besin değeri; kullanılan sütün türüne, yağ oranına ve ne kadar süzüldüğüne göre değişir. Genel olarak şunlar söylenebilir:
- Suyu azaldığı için normal yoğurda kıyasla gram başına daha fazla protein içerir.
- Tam yağlı sütten yapıldığında yağ ve kalori değeri de normal yoğurda göre daha yüksektir; yarım yağlı ya da yağsız yoğurttan hazırlanan süzme yoğurt daha hafiftir.
- Karbonhidrat ve süt şekeri miktarı normal yoğurttan daha düşüktür.
- Kalsiyum, fosfor ve B grubu vitaminleri içerir.
Kesin değerler üründen ürüne farklılık gösterdiğinden, hazır aldığınız süzme yoğurdun ambalajındaki besin değerleri tablosunu incelemek en doğru yoldur. Etiketi okurken içindekiler listesine de bakın; kıvam artırmak için nişasta, jelatin ya da süt tozu eklenmiş ürünler gerçek anlamda süzülerek elde edilmiş yoğurtla aynı değildir. Süt ürünlerinde doğallığı ayırt etme konusunda gerçek tereyağının nasıl anlaşılacağını anlatan yazımız da benzer ipuçları içerir.
Süzme Yoğurt Maya Olur Mu?
Evet, canlı yoğurt kültürü içeren süzme yoğurt maya olarak kullanılabilir. Yoğurdun mayalanmasını sağlayan bakteriler süzme işlemi sırasında yok olmaz; yoğurdun içinde kalmaya devam eder.
Dikkat edilmesi gereken birkaç nokta vardır:
- Maya olarak kullanılacak yoğurt taze olmalı, ekşimiş ya da bekletilmiş olmamalıdır.
- Isıl işlem görmüş, uzun raf ömürlü ürünlerde canlı kültür bulunmayabilir; bu tür ürünler maya tutmaz.
- Süzme yoğurt koyu olduğundan, süte eklemeden önce bir miktar ılık sütle iyice açılmalıdır.
- Süt, mayalama için uygun ılıklığa geldiğinde maya eklenmeli; çok sıcak süt bakterileri öldürür, soğuk süt ise mayalanmayı geciktirir.
Süzme Yoğurt Nasıl Saklanır?
- Kapağı sıkıca kapanan temiz bir cam ya da saklama kabında, buzdolabında muhafaza edin.
- Her seferinde temiz ve kuru bir kaşık kullanın; ıslak ya da kullanılmış kaşık bozulmayı hızlandırır.
- Üzerinde su birikirse bu doğaldır; karıştırabilir ya da süzebilirsiniz.
- Küf, pembemsi ya da sarımsı lekeler, keskin ekşi koku ve acımsı tat bozulma işaretidir. Böyle bir durumda yoğurdu tüketmeyin.
- Hazır ürünlerde ambalajdaki son tüketim tarihine ve açıldıktan sonraki kullanım süresine uyun.
Süzme yoğurt buzlukta saklanır mı sorusu da sık sorulur. Dondurmak mümkündür ve gıda güvenliği açısından sakınca oluşturmaz; ancak çözüldüğünde yoğurdun dokusu değişir, sulanma ve pütürlenme görülebilir. Bu nedenle dondurulmuş süzme yoğurt, doğrudan tüketmek yerine çorba, sos ve hamur işi gibi pişirilecek tariflerde değerlendirilmeye daha uygundur. Küçük porsiyonlar halinde dondurmak ve çözdürme işlemini buzdolabında yapmak iyi sonuç verir.
Sonuç
Süzme yoğurt, yoğurdun suyunun süzülmesiyle elde edilen, koyu kıvamlı ve protein açısından yoğun bir süt ürünüdür. Evde yalnızca bir tülbent ve süzgeçle kolayca hazırlanabilir, canlı kültür içerdiği sürece maya olarak da kullanılabilir. Buzdolabında, kapalı kapta ve temiz kaşıkla saklandığında tazeliğini korur. Benzer bir süt ürününün özelliklerini merak ediyorsanız peynirin faydaları yazımızı da okuyabilirsiniz.
